مقایسه بیمه بدنه ایران و آسیا: پوشش، فرانشیز و فرایند خسارت

در بیمه ثالث، تعهدات را قانون تعیین می‌کند و تفاوت شرکت‌ها محدود است. بیمه بدنه برعکس است: بخش بزرگی از محتوای بیمه‌نامه را شرایط خصوصی هر بیمه‌گر می‌سازد، پس مقایسه معنادارتر و دقیق‌تر هم هست. در این مقاله بیمه ایران و بیمه آسیا را فقط روی چیزهای قابل‌مقایسه کنار هم می‌گذاریم: پوشش‌ها، شرایط و استثناها، فرانشیز، بازدید، مراحل و مدارک خسارت، کانال‌های خدمت و خرید و تمدید. در این مقاله نرخ یا حق بیمهٔ دو شرکت مقایسه نمی‌شود.

تاریخ آخرین بازبینی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ (۲۰۲۶-۱۱-۰۹).

آنچه اسناد رسمی می‌گویند

این مقایسه بر پایهٔ اسناد رسمی هر دو شرکت (۱۴۰۵/۰۸/۱۸) نوشته شده است: برای بیمه ایران شرایط عمومی، شرایط خصوصی و اسناد اختصاصی حذف فرانشیز، حذف استهلاک و خودروی نامتعارف؛ برای بیمه آسیا صفحهٔ بدنهٔ پرتال، برگهٔ شرایط و راهنماهای صدور و خسارت. هر جا سندی دربارهٔ موضوعی ساکت است، در جدول نوشته‌ایم «در اسناد نیامده»؛ این به معنی نبودن آن مورد در بیمه‌نامه نیست و باید از شرایط خصوصی پرسیده شود.

ساختار مشترک بیمه بدنه

برای هر دو شرکت این‌ها برقرار است:

• بیمه بدنه اختیاری است و زیان به خودروی بیمه‌گذار را جبران می‌کند، نه زیان دیگران را.
• شرایط خصوصی بر شرایط عمومی مقدم است؛ برگهٔ شرایط آسیا و ماهیت شرایط خصوصی ایران هر دو همین را می‌گویند.
• مبلغ پرداختی از مبلغ تأییدشدهٔ کارشناس پس از کسر فرانشیز و استهلاک به‌دست می‌آید.
• هر دو شرکت استهلاک را از ابتدای سال پنجم تولید خودرو، سالی ۵ درصد و حداکثر ۲۵ درصد، برای قطعات تعویضی غیر از شیشه حساب می‌کنند.
• در هر دو، راننده‌ای با سابقهٔ رانندگی یا گواهینامهٔ کمتر از ۳ سال یا سن کمتر از ۲۵ سال ۱۰ درصد فرانشیز بیشتر دارد.
• پیش از تعمیر باید با بیمه‌گر هماهنگ کرد و خودرو را به رؤیت کارشناس رساند.

جدول بی‌طرف مقایسه (تاریخ آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۸)

معیار	بیمه ایران	بیمه آسیا
پوشش‌های اصلی	برخورد، واژگونی و سقوط؛ آتش‌سوزی، صاعقه، انفجار؛ سرقت خودرو و وسایل اضافی ثبت‌شده؛ نجات و انتقال؛ باتری و لاستیک	سرقت، صاعقه، آتش‌سوزی، انفجار و تصادف؛ خسارت جزئی و کلی به قیمت روز حادثه برای خودروی بیمه‌شده به ارزش معاملاتی
پوشش‌های اضافی	سرقت درجای قطعات، غرامت عدم‌استفاده، شکست شیشه، نوسان قیمت، رنگ و اسید، میخ، بلایای طبیعی، حذف فرانشیز، حذف استهلاک، خودروی نامتعارف	سرقت قطعات، ایاب‌وذهاب، هزینهٔ توقف (باری و اتوکار)، نوسان قیمت، بلایای طبیعی، اسید و مواد شیمیایی، حذف استهلاک، حذف فرانشیز، شکست شیشه، ترانزیت، حوادث شخصی
فرانشیز خسارت جزئی تصادف	خسارت اول ۱۰٪ با حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ ریال؛ از دوم به بعد ۲۰٪ با همان حداقل	خسارت اول ۱۰٪ با حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ ریال؛ دوم ۲ برابر و سوم ۳ برابر فرانشیز اول (درصد و حداقل)
آتش‌سوزی؛ خسارت کلی؛ سرقت	آتش‌سوزی جزئی مانند تصادف؛ خسارت کلی ۱۰٪؛ سرقت جزئی و کلی ۲۰٪	آتش‌سوزی به‌تنهایی ۱۰٪ با حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ ریال؛ خسارت کلی حوادث و آتش‌سوزی ۱۰٪؛ سرقت جزئی و کلی ۲۰٪
راننده مقصر نباشد	۵٪ با حداقل ۲۵۰٬۰۰۰ ریال، به شرط رضایت‌ندادن به مسئول و واگذاری حق بازیافت	۵۰٪ فرانشیز اول، اگر مقصر شناخته‌شده باشد و تعقیب او ممکن باشد
شکست شیشه به‌تنهایی	ارزش روز شیشه و نصب پس از کسر ۱۰٪؛ مشروط به بیمه‌شدن به قیمت روز	فرانشیز ۲۰٪
باتری و لاستیک	تا ۵۰٪ قیمت نو و حداکثر ارزش بیمه‌شده	استهلاک تا ۵۰٪ با رعایت مدت مصرف
حذف فرانشیز	فرانشیز نخستین خسارت جزئی مشمول؛ بدون سرقت، خسارت کلی و بلایای طبیعی	برای سواری با تخفیف عدم خسارت ۴۵٪ و بالاتر؛ بدون سرقت و خسارت کلی و بدون پوشش‌های اضافی
حذف استهلاک	برای خودروی بیش از ۴ سال؛ بدون باتری، لاستیک و سرقت درجا	برای سواری با تخفیف عدم خسارت ۴۵٪ و بالاتر؛ بدون باتری و لاستیک
سرقت قطعات	تا ارزش بیمه‌شده یا قیمت روز؛ فرانشیز ۲۰٪؛ وسایل اضافی تا ۲۰٪ ارزش خودرو	تا ۵٪ ارزش خودرو و ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال در سال؛ فرانشیز ۲۰٪
استثناها	سیل و زلزله و آتشفشان (مگر با الحاقیه)، مسابقه، مواد منفجره یا اسیدی، سرقت قطعات پس از حادثه، میخ، کاهش ارزش، جنگ و شورش، هسته‌ای، عمد، فرار از تعقیب، بدون گواهینامه معتبر، الکل و مواد، بکسل غیرمجاز، نقص الکترونیکی، اضافه‌بار	جنگ، شورش، اعتصاب و تهاجم؛ میخ و اشیای مشابه؛ الکل و مواد؛ بدون گواهینامه معتبر و مجاز؛ خسارت پیش از شروع بیمه‌نامه
شرط صدور و بازدید	سواری تا ۱۰ سال از ساخت (صفحهٔ وب)؛ بازدید پیش از صدور	بازدید اولیه، جز خودرویی با بیمه‌نامهٔ بدنهٔ معتبر نزد خود آسیا بدون افزایش سرمایه یا افزودن پوشش
مهلت اعلام	۵ روز کاری از اطلاع؛ رؤیت کارشناس پیش از تعمیر ظرف ۵ روز	در اسناد بدنه نیامده
مدارک خسارت	اسناد مثبته و گزارش مقامات؛ شناسنامهٔ مالکیت یا بنچاق؛ بازیافتی و داغی قطعات	بیمه‌نامه‌ها، گزارش انتظامی (کروکی)، گواهینامه، کارت ملی، شناسنامهٔ مالکیت و بنچاق، فاکتور حمل، فاکتور رسمی و داغی قطعات
پرداخت	حداکثر ۱۵ روز پس از تکمیل مدارک و توافق؛ سرقت ۶۰ روز	در اسناد نیامده؛ مراحل منتهی به صدور چک
ویژگی‌های خاص	پوشش خودروی نامتعارف (ماده ۸ قانون ثالث)	ترانزیت و حوادث شخصی؛ هزینهٔ توقف باری و اتوکار
کانال‌ها	شعب و «بیمه‌ایران من»	۹ شعبهٔ تخصصی خسارت اتومبیل، اپلیکیشن «یاس»، نوبت‌دهی غیرحضوری

عددهای دو ستون را فقط با مبنای محاسبهٔ خودشان بخوانید: «۱۰ درصد خسارت» و «۵۰٪ فرانشیز اول» قاعده‌های متفاوتی‌اند و مبلغ نهایی به مبنای هر بیمه‌نامه بستگی دارد.

چگونه این عددها را درست بخوانیم؟

دو بیمه‌نامهٔ ظاهراً مشابه فرانشیز را به شیوهٔ خود حساب می‌کنند. در ایران از خسارت دوم فرانشیز ۲۰ درصد است و در آسیا دومین و سومین خسارت دو و سه برابر فرانشیز اول است؛ شرایط راننده و سابقهٔ مقصر هم هر کدام قاعدهٔ خودش را دارد. مبلغ نهایی از ترکیب مبلغ تأییدشده، استهلاک، فرانشیز و قاعدهٔ کم‌بیمگی (ماده ۱۰ قانون بیمه) به‌دست می‌آید. هر دو شرکت برای این قاعده مثال یا توضیح دارند؛ «مبنای محاسبه» و «یک مثال عددی» را برای پیشنهاد خودتان مکتوب بخواهید.

مراحل خسارت؛ مسیر مشترک و تفاوت‌ها

مسیر کلی در هر دو شرکت: اعلام حادثه (برای سرقت، پلیس و سپس بیمه‌گر)، بازدید و ارزیابی، تکمیل مدارک، اعلام نتیجه با کسورات، پرداخت یا تعمیر. اگر مقصر دیگری وجود دارد، معمولاً ابتدا از ثالث او خسارت گرفته می‌شود و برای مابقی از بدنه استفاده می‌شود.

تفاوت‌هایی که اسناد نشان می‌دهند:

• آسیا: راهنما مراحل را چنین می‌شمارد: پذیرش و تشکیل پرونده، ارزیابی و برآورد، رسید، تعمیر توسط بیمه‌گذار، کارشناسی سلامت با فاکتور و داغی قطعات، محاسبهٔ مبلغ نهایی و صدور چک. اگر راننده مقصر نباشد، رضایت‌ندادن به مقصر تأکید شده است.
• ایران: مهلت اعلام و رؤیت کارشناس پیش از تعمیر، پرداخت حداکثر ۱۵ روز پس از تکمیل مدارک، تحویل بازیافتی و داغی قطعات، بازدید سلامت پس از هر خسارت و کاهش سرمایهٔ بیمه‌نامه با هر خسارت جزئی از شرایط رسمی است.

هنوز می‌توان از هر دو پرسید: محل اعلام، مدت بازدید، شبکهٔ تعمیرگاه و مدارک الکترونیکی.

خرید و تمدید

برای هر دو شرکت، مسیر خرید از مُداوی شبیه است: نیازسنجی، استعلام در سامانهٔ بیمه‌گر، پیشنهاد، تکمیل مدارک، بازدید، پرداخت و صدور. در تمدید، بیمه‌نامهٔ قبلی و سابقهٔ خسارت بدنه را همراه داشته باشید. شرایط پرداخت هر شرکت از متن رسمی و توافق خرید مشخص می‌شود و ما در این مقاله به آن وعده‌ای نمی‌دهیم.

شاخص‌های رسمی دو شرکت در آمار بیمهٔ مرکزی

در بیمهٔ بدنه، شرکت باید در زمان خسارت بتواند به تعهد خود عمل کند. چند شاخص رسمی در آمار بیمه مرکزی به این پرسش کمک می‌کند: توانگری مالی نشان می‌دهد سرمایهٔ شرکت در مقابل تعهداتش چقدر کافی است؛ ظرفیت نگهداری ریسک می‌گوید شرکت چه اندازه از هر خسارت بزرگ را خود می‌تواند بپذیرد؛ شعب و شبکهٔ خسارت دسترسی حضوری شما را نشان می‌دهد؛ و سهم بازار رشته جایگاه شرکت در حجم کار را. این شاخص‌ها به‌تنهایی معیار انتخاب نیستند و باید با سال انتشار و برچسب «آمار اولیه» یا «حسابرسی‌شده» خوانده شوند.

شاخص (با سال)	بیمه ایران	بیمه آسیا
نسبت توانگری مالی	۲۲۰٪ در پایان ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ (نیازمند تأیید: ترتیب ستون سال‌ها از چیدمان گزارش استنباط شد)؛ ۱۳۸٪ بر پایهٔ صورت‌های مالی ۱۴۰۲ (نامهٔ بیمه مرکزی، ۱۴۰۳/۰۷/۰۸)	۱۰۴٪ برای سال مالی ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ (گزارش خود شرکت)
ظرفیت مجاز نگهداری ریسک (کل شرکت)	۱۱۲٬۰۲۲٬۲۷۳ میلیون ریال بر پایهٔ صورت‌های ۱۴۰۲ (بیمه مرکزی)	در منابع بررسی‌شده منتشر نشده
شعب و مجتمع‌ها	۲۱۳ شعبه و ۱۵٬۰۹۵ نمایندهٔ حقیقی و حقوقی، ۱۴۰۴ (گزارش هیئت‌مدیره)؛ در یادداشت صورت مالی حسابرسی‌شدهٔ ۱۴۰۴: ۲۰۷ شعبه و مجتمع	۹۶ شعبهٔ جنرال، ۵ شعبهٔ تخصصی اشخاص و مسئولیت، ۹ باجه در ۳۱ استان، پایان ۱۴۰۴ (گزارش تفسیری)
شعب پرداخت خسارت	شمارش رسمی در منابع بررسی‌شده نیامد (فهرست شعب خسارت در سایت شرکت هست)	۹ شعبهٔ تخصصی پرداخت خسارت اتومبیل، ۱۴۰۴ (گزارش تفسیری)

منبع: گزارش هیئت‌مدیره و صورت‌های مالی ۱۴۰۴ بیمه ایران و نامهٔ بیمه مرکزی شمارهٔ ۱۴۰۳/۴۰۲/۱۳۷۱۸۸ (shafaf.iraninsurance.ir)؛ گزارش توانگری مالی و گزارش تفسیری ۱۴۰۴ بیمه آسیا (bimehasia.com). سال و روش محاسبهٔ توانگری در دو ستون یکسان نیست، پس عددها را فقط کنار هم‌خواندنی نگیرید؛ تاریخ آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۸.

کدام معیار در چه موقعیتی مهم‌تر است؟

• پارک شبانه در خیابان: پوشش سرقت قطعات و شیشه و فرانشیز آنها مهم‌تر است.
• تردد جاده‌ای: پوشش تصادف و واژگونی، شبکهٔ تعمیرگاه و سرعت بازدید.
• خودروی گران یا تازه‌خریداری‌شده: ارزش بیمه‌شده، نوسان قیمت و شرط‌های سرقت کلی.
• منطقهٔ پرخطر بلایای طبیعی: تعریف بلایای طبیعی را کلمه‌به‌کلمه بخوانید (در شرایط عمومی ایران سیل و زلزله استثناست مگر با الحاقیه).
• خسارت‌های جزئی مکرر: فرانشیز و اثر اعلام خسارت‌های کوچک مهم‌تر است.

پرسش‌هایی که از هر دو شرکت بپرسید

برای مقایسهٔ منصفانه، این‌ها را از هر دو شرکت مکتوب بگیرید: تعریف و فهرست پوشش‌های اصلی و اضافی پیشنهاد؛ مبنای محاسبهٔ فرانشیز با یک مثال؛ فهرست قطعات مشمول استهلاک؛ استثناهای قابل‌خرید با پوشش اضافی؛ روش و محل بازدید؛ کانال و مهلت اعلام؛ فهرست مدارک؛ تعمیرگاه طرف قرارداد؛ اثر اعلام خسارت کوچک بر تخفیف؛ و قاعدهٔ ارزش بیمه‌شده و کم‌بیمگی. اگر شرکتی نتوانست به پرسشی مکتوب پاسخ دهد، همین موضوع خودش اطلاعات ارزشمندی است.

چطور هر بیمه‌گری را مقایسه کنیم؟

این معیارها برای هر بیمه‌گر بدنه به‌کار می‌آید:

1. پوشش‌ها: فهرست پوشش‌های اصلی و اضافی را از پیشنهاد کتبی با تعریف هر کدام بگیرید.
2. فرانشیز: مبنای محاسبه و یک مثال عددی از خود بیمه‌گر بخواهید.
3. استهلاک: جدول و فهرست قطعات را ببینید.
4. استثناها: پیش از امضا فهرست کامل را بخوانید.
5. ارزش بیمه‌شده: قاعدهٔ تعیین ارزش و کم‌بیمگی را بپرسید.
6. بازدید و خسارت: محل بازدید، کانال اعلام، مدارک و مراحل را مکتوب بخواهید.
7. تعمیرگاه: شبکهٔ طرف قرارداد و شرایط استفاده از آن.
8. کانال‌های خدمت: اپلیکیشن، سامانه، شعبه و مرکز تماس.
9. شاخص‌های رسمی: آمار بیمه مرکزی با سال و برچسب.
10. شفافیت: مجوز بیمه‌گر و توضیح مکتوب شرایط.

کدام را انتخاب کنیم؟

بدون شرایط رسمی هر دو شرکت، رتبه‌بندی و برتر دانستن یکی نادرست است. روش پیشنهادی ما:

• فهرستی از ریسک‌های خودتان بنویسید: پارک شبانه در خیابان، رفت‌وآمد جاده‌ای، ارزش خودرو.
• از هر دو شرکت پیشنهاد با «همان ارزش، همان پوشش‌ها» بخواهید.
• فرانشیز، استهلاک و استثناها را کنار هم در جدولی شخصی بنویسید.
• مسیر خسارت و دسترسی به شعبه را بپرسید.
• پیشنهاد را با اطمینان از عمق پوشش بسنجید، نه تنها مبلغ پرداختی.

مُداوی می‌تواند گزینه‌ها را بدون جانب‌داری بیاورد. حق بیمه را با استعلام دقیق از مُداوی بگیرید؛ هر نرخ تابع تأیید و صدور بیمه‌گر است.

پرسش‌های متداول

حق بیمهٔ بدنه ایران و آسیا کدام کمتر است؟

این مقاله حق بیمه را مقایسه نمی‌کند. حق بیمه به ارزش و مدل خودرو، پوشش‌ها و فرانشیز بستگی دارد و با استعلام دقیق مشخص می‌شود.

کدام شرکت فرانشیز کمتری دارد؟

مبنای دو شرکت یکسان نیست: بیمه ایران از خسارت دوم ۲۰ درصد با حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ ریال دارد و بیمه آسیا دومین و سومین خسارت را دو و سه برابر فرانشیز اول حساب می‌کند. «کمتر» بودن به نوع خسارت و سابقهٔ شما بستگی دارد؛ مبنا و مثال عددی را مکتوب بخواهید.

آیا برای هر دو شرکت بازدید پیش از صدور لازم است؟

معمولاً بله. طبق راهنمای رسمی آسیا، خودرویی که بیمه‌نامهٔ بدنهٔ معتبر نزد خود آسیا دارد و افزایش سرمایه یا افزودن پوشش نمی‌خواهد، بازدید لازم ندارد.

اگر مقصر دیگری داشته باشم، از کدام بیمه خسارت می‌گیرم؟

معمولاً ابتدا از ثالث مقصر و برای مابقی از بدنه. ترتیب دقیق را پیش از اقدام با کارشناس بیمه مرور کنید.

گام بعدی

برای دریافت پیشنهاد هر دو شرکت با شرایط یکسان، استعلام و مشاوره از مُداوی را انجام دهید. صفحه‌های بیمه بدنه بیمه ایران و بیمه بدنه بیمه آسیا و راهنمای جامع بدنه برای مطالعهٔ بیشتر آماده‌اند. برای ثالث هم مقایسه بیمه شخص ثالث ایران و آسیا را ببینید.